สาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเต

Flag of East Timor 603px-Coat of arms of East Timor
ธง ตราสัญลักษณ์

 

คำขวัญ
"Unidade, Acção, Progresso" (Portuguese)

"Unity, Action, Progress"

 

timor-leste4
ที่มา:  haimenonline.com
 
timor3
ที่มา:  sspxasia.com

 

ชื่ออย่างเป็นทางการ

สาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเต ( The Democratic Republic of Timor-Leste) หรือ ติมอร์-เลสเต(Timore-Leste)

ที่ตั้ง

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของทวีปออสเตรเลียในหมู่เกาะ Lesser Sundar ทางตะวันออกสุดของหมู่เกาะอินโดนีเซีย โดยติมอร์-เลสเต ประกอบด้วยดินแดนครึ่งหนึ่งของเกาะติมอร์ (ครึ่งทางทิศตะวันออก) บริเวณที่เรียกว่า Oecussi (Ambeno) อยู่ด้านตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะติมอร์ และหมู่เกาะ Palau Atauro และ Pulau Jaco

พื้นที่

14,874 ตารางกิโลเมตร

อาณาเขต

ติดกับประเทศอินโดนีเซีย โดยมีความยาวพรมแดนเท่ากับ 228 กิโลเมตร และมีความยาวชายฝั่งเท่ากับ 706 กิโลเมตร

สภาพภูมิประเทศ

เต็มไปด้วยภูเขา

สภาพภูมิอากาศ

อยู่ในเขตร้อน อากาศร้อน ชื้น มีความแตกต่างกันมากระหว่างฤดูฝนและฤดูร้อน

ทรัพยากรธรรมชาติ

ทองคำ ปิโตรเลียม ก๊าซธรรมชาติ แมงกานีส หินอ่อน

ภัยธรรมชาติ

ปกติจะเกิดน้ำท่วมและแผ่นดินถล่ม ภัยอื่นๆ ได้แก่ แผ่นดินไหว สึนามิ พายุไซโคลนในเขตร้อน

จำนวนประชากร

1,291,358คน (ค่าประมาณ พ.ศ. 2559)

อัตราการเติบโตของประชากร

2.4% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2559)

สัญชาติ

ติมอร์(Timorese)

เชื้อชาติ

ออสโตรเนเชียน (มาลาโย-โพลีเนเชียน) ชาวปาปัว ชาวจีน

ศาสนา

คริสต์นิกายโรมันคาทอลิก 96.9% คริสต์นิกายโปรเตสแตนท์ 2.2% อิสลาม 0.3% อื่นๆ 0.6% (พ.ศ. 2548)

ภาษา

ภาษาเตตุนและภาษาโปรตุเกสเป็นภาษาราชการ ภาษาอินโดนีเซียและภาษาอังกฤษเป็นภาษาติดต่องาน

ภูมิหลัง

ติมอร์-เลสเตเป็นอาณานิคมของโปรตุเกสตั้งแต่ปี 2063 (ค.ศ. 1520) ภายหลังโปรตุเกสถอนตัวออกไป เมื่อปี 2518 อินโดนีเซียได้ส่งทหารเข้ายึดครองติมอร์-เลสเตโดยผนวกเข้าเป็นจังหวัดที่ 27 อย่างไรก็ดี เมื่อรัฐบาลอินโดนีเซียยินยอมให้ชาวติมอร์-เลสเตลงประชามติเพื่อแยกตัวเป็นเอกราชจากอินโดนีเซีย ในวันที่ 30 สิงหาคม 2542 ประชาชนชาวติมอร์-เลสเตกว่าร้อยละ 80 ออกเสียงสนับสนุนการแยกตัวเป็นเอกราช จึงก่อให้เกิดเหตุการณ์รุนแรงในติมอร์-เลสเตโดยกลุ่มกองกำลัง militia ที่นิยมอินโดนีเซีย สหประชาชาติได้ตัดสินใจจัดตั้งกองกำลังนานาชาติ (International Force in East Timor - INTERFET) เมื่อ 15 กันยายน 2542 เพื่อส่งเข้าไปรักษาสันติภาพในติมอร์-เลสเต ก่อนที่จะประกาศเอกราชในวันที่ 20 พฤษภาคม 2545 เริ่มตั้งแต่ 20 พฤษภาคม 2545 - 19 พฤษภาคม 2547 สหประชาชาติดำเนินการสนับสนุนติมอร์-เลสเตภายใต้ United Nations Mission of Support in East Timor (UNMISET)

 

รูปแบบการปกครอง

ประชาธิปไตย ปัจจุบัน มีสำนักงาน United Nations Mission in Timor-Leste (UNMIT) สนับสนุน โดยเน้นการเสริมสร้างความแข็งแกร่งอย่างยั่งยืนให้แก่ติมอร์-เลสเต ในด้านการปฏิรูปหน่วยงานด้านความมั่นคง การเสริมสร้างการปฏิบัติตามกฎหมาย การพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม ประชาธิปไตยและธรรมาภิบาล

เมืองหลวง

กรุงดิลิ (Dili)

การแบ่งเขตการปกครอง

13 เขต ได้แก่ Aileu, Ainaro, Baucau, Bobonaro (Maliana), Cova-Lima (Suai), Dili, Ermera, Lautem (Los Palos), Liquica, Manatuto, Manufahi (Same), Oecussi (Ambeno), Viqueque

วันที่ได้รับเอกราช

ประกาศตัวเป็นอิสระจากการปกครองของโปรตุเกสเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2518 จากโปรตุเกส และวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 เป็นวันที่ทั่วโลกยอมรับอย่างเป็นทางการว่า ติมอร์-เลสเต เป็นอิสระจากประเทศอินโดนีเซีย

รัฐธรรมนูญ

ฉบับวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2545 (ใช้รัฐธรรมนูญของโปรตุเกสเป็นต้นแบบ)

ระบบกฎหมาย

ยังใช้ระบบกฎหมายที่สหประชาชาติร่างโดยยึดเอากฎหมายอินโดนีเซียเป็นต้นแบบ แต่กฎหมายฉบับนี้จะถูกแทนที่ด้วยกฎหมายแพ่งและประมวลกฎหมายลักษณะอาญาและบทลงโทษตามแบบอย่างกฎหมายโปรตุเกส กฎหมายนี้ผ่านกระบวนการทุกขั้นตอนแล้ว เพียงแต่ยังไม่ได้มีการประกาศใช้อย่างเป็นทางการเท่านั้น

timor-leste5
ที่มา www.mapsofworld.com

 

การเมือง

- ภายหลังติมอร์-เลสเตได้รับเอกราชแล้ว ปัญหาสำคัญประการหนึ่ง คือ ระบบการเมืองภายในประเทศยังคงอยู่ในระยะการสร้างชาติ มีกลุ่มการเมืองต่าง ๆ เกิดขึ้นมากมาย อย่างไรก็ดี แม้ว่าทุกฝ่ายต่างให้การยอมรับบทบาทของนายซานานา กุสเมา ให้ดำรงตำแหน่งประมุขคนแรกของประเทศ แต่ติมอร์-เลสเตก็มีปัญหาความขัดแย้งทางการเมือง การแข่งขันเพื่อแย่งชิงอำนาจทางการเมืองระหว่างกลุ่มการเมืองต่าง ๆ รวมถึงปัญหาภายในพรรค National Council for Timorese Resistance (CNRT) ซึ่งนายกุสเมาเคยเป็นผู้นำ และเป็นกลุ่มการเมืองที่มีบทบาทมากที่สุดในการเรียกร้องให้ติมอร์-เลสเตแยกตัวออกจากอินโดนีเซีย

- UNTAET ได้พยายามสร้างความพร้อมเพื่อให้ติมอร์-เลสเตสามารถปกครองตนเองภายหลังได้รับเอกราช โดยเปิดโอกาสให้ชาวติมอร์-เลสเตเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น อาทิ การยกร่างกฎหมายเพื่อจัดตั้งพรรคการเมือง ให้การศึกษาแก่ชาวติมอร์-เลสเตเกี่ยวกับการเลือกตั้งและการยกร่างรัฐธรรมนูญ เปิดโอกาสให้ชาวติมอร์-เลสเตมีส่วนร่วม UNTAET ในการปกครองตนเอง อาทิ การจัดตั้งสภาที่ปรึกษาแห่งชาติ (National Legislative Council – NLC)

- เมื่อ 30 สิงหาคม 2544 ผู้มีสิทธิเลือกตั้งชาวติมอร์-เลสเตกว่าร้อยละ 91 ร่วมลงคะแนนเสียงเลือกผู้แทน 88 คน เพื่อเข้าร่วมในสภาผู้แทน (Constitutient Assembly) ซึ่งรับผิดชอบการร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกของติมอร์-เลสเต ในเวลาเดียวกัน UNTAET ได้ประกาศรัฐบาลชั่วคราวชุดที่สองเพื่อบริหารติมอร์-เลสเตจนได้รับเอกราชอย่างสมบูรณ์ในวันที่ 20 พฤษภาคม 2545 รัฐบาลชุดที่สองมี ดร.มาริ อาลคาทิริ เป็นนายกรัฐมนตรี ซึ่งภายหลังติมอร์-เลสเตได้รับเอกราช รัฐบาลชั่วคราวชุดนี้ได้แปลงสภาพเป็นรัฐบาลชุดแรกของประเทศ

- เมื่อ 14 เมษายน 2545 UNTAET ได้จัดการเลือกตั้งประธานาธิบดีติมอร์-เลสเต ซึ่งประธานคณะกรรมการเลือกตั้งได้ประกาศอย่างเป็นทางการให้นายซานานา กุสเมา เป็นผู้ชนะการเลือกตั้ง โดยได้คะแนนเสียงอย่างท่วมท้นถึงร้อยละ 82.69 ในขณะที่นายฟรานซิสโก เซเวีย โด อามาราว คู่แข่งคนเดียว ได้รับคะแนนเพียงร้อยละ 17.31 โดยเลขาธิการสหประชาชาติเป็นผู้ทำพิธีสาบานตนให้นายกุสเมาเข้ารับตำแหน่งในเวลาเที่ยงคืนของวันที่ 19 พฤษภาคม 2545

- ติมอร์-เลสเตยังประสบปัญหาความไม่พร้อมในด้านต่าง ๆ อาทิ ปัญหาการขาดงบประมาณ ปัญหาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ อัตราการว่างงานสูง การศึกษา การแพทย์ การขาดแคลนบุคลากรในสาขาต่าง ๆ ปัญหาสาธารณูปโภค สาธารณูปการที่ถูกทำลายไป ซึ่งขณะนี้กำลังอยู่ในระหว่างการฟื้นฟู การรักษาความมั่นคงภายใน โดยเฉพาะปัญหาการป้องกันภัยคุกคามจากกองกำลัง militia ดังนั้น ภายหลังได้รับเอกราชแล้ว ติมอร์-เลสเตได้ขอให้กองกำลังทหารและบุคลากรจากสหประชาชาติและบางประเทศ คงอยู่ในติมอร์-เลสเตต่อไปอีกระยะหนึ่ง เพื่อช่วยรักษาความสงบและความมั่นคงภายใน โดยเฉพาะในขณะที่ติมอร์-เลสเตยังไม่สามารถจัดตั้งกองกำลังป้องกันตนเอง (East Timor Defence Force – ETDF) ให้แล้วเสร็จ กอปรกับติมอร์-เลสเตจำเป็นต้องขอรับความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจจากภายนอก ทั้งในกรอบทวิภาคี และกรอบพหุภาคี อาทิ จากสหประชาชาติ และกรอบการประชุมกลุ่มประเทศผู้บริจาคแก่ติมอร์-เลสเต


- ความไม่พร้อมในด้านต่าง ๆ ทำให้ติมอร์-เลสเตประสบปัญหาเรื่องการรักษาความมั่นคงภายใน ดังนั้น ในช่วงแรกของการเป็นประเทศเอกราช ติมอร์-เลสเตจำเป็นต้องดำเนินนโยบายทางการทูต เพื่อให้ระบบการเมืองและเศรษฐกิจดำเนินต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง ติมอร์-เลสเตจำเป็นต้องมีความสัมพันธ์ที่ดีโดยเฉพาะกับอินโดนีเซีย เพื่อป้องกันปัญหาการกระทบกระทั่งระหว่างกันบริเวณชายแดนที่ติดกับติมอร์ตะวันตกของอินโดนีเซีย การเจรจากรณี Timor Gap ซึ่งเป็นปัญหาเขตทับซ้อนทางทะเลระหว่างติมอร์-เลสเตกับออสเตรเลีย รวมถึงการเข้าร่วมในองค์กรที่สำคัญในภูมิภาค อาทิ อาเซียน ซึ่งในทางการเมืองจะเป็นหลักประกันที่ดีต่ออธิปไตยและความมั่นคงของติมอร์-เลสเต หรือการเข้าร่วมกับกลุ่มประเทศในแปซิฟิกใต้ จะทำให้ติมอร์-เลสเตได้รับสิทธิพิเศษทางภาษีศุลกากรและด้านการค้าจากประเทศที่พัฒนาแล้ว

- เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2545 คณะมนตรีความมั่นคงฯ ได้รับรองมติ ที่ 1392 (2002) ขยายเวลาของปฏิบัติการภายใต้อาณัติ UNTAET ออกไปจนถึงวันประกาศเอกราชติมอร์-เลสเตในวันที่ 20 พฤษภาคม 2545 และหลังจากติมอร์-เลสเตเป็นเอกราชแล้ว สหประชาชาติจะยังคงภารกิจอยู่ต่อไปอีกประมาณ 2 ปี เพื่อดูแลช่วยเหลือทางด้านการบริหารสาธารณะ ความสงบเรียบร้อยภายในประเทศ และความมั่นคงบริเวณชายแดน โดยเปลี่ยนชื่อเป็นปฏิบัติการ UNMISET (UN Mission of Support in East Timor)

- เมื่อ 28 มีนาคม 2548 คณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติมีมติรับรองการขยายเวลาปฏิบัติงานของสหประชาชาติในติมอร์-เลสเต โดยเปลี่ยนชื่อสำนักงานจาก UNMISET เป็น UNOTIL (United Nations Office in Timor-Leste) มีวาระงาน 1 ปี ถึงวันที่ 20 พฤษภาคม 2549 หน้าที่สำคัญคือ สนับสนุนการพัฒนาสถาบันรัฐที่สำคัญของติมอร์-เลสเต การพัฒนาเจ้าหน้าที่ตำรวจ และจัดฝึกอบรมการปกครองแบบประชาธิปไตยและเรื่องสิทธิมนุษยชน

- เมื่อวันที่ 28 เมษายน 2549 ทหาร 591 นาย จากทางตะวันตกของประเทศได้ไปกรุงดิลีเพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลช่วยแก้ปัญหาที่พวกตนไม่ได้รับความเป็นธรรมในกองทัพ ทั้งนี้ ทหารกลุ่มนี้เคยชุมนุมแล้วครั้งหนึ่งจนถูกรัฐบาลปลดประจำการเมื่อต้นปี 2549 อย่างไรก็ดี ตำรวจที่ถูกส่งไปควบคุมสถานการณ์จำนวนหนึ่งได้แปรพักตร์ไปเข้าพวกกับทหารที่ประท้วง กลายเป็นกลุ่มต่อต้านรัฐบาล

ปัญหากลายเป็นความขัดแย้งทางการเมืองเมื่อกลุ่มต่อต้านรัฐบาลเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีอัลคาทิริลาออก (นายอัลคาทิริถูกกล่าวหาว่าจัดหาอาวุธให้กองกำลังจำนวนหนึ่งใช้กำจัดศัตรูการเมือง) สถานการณ์ลุกลามจนเกิดเหตุรุนแรงทั่วกรุงดิลี โดยเฉพาะเมื่อมีกลุ่มอันธพาลฉวยโอกาสสร้างความวุ่นวาย กลไกของรัฐล้มเหลว ไม่มีตำรวจ ทหาร ข้าราชการทำงาน รัฐบาลตัดสินใจเชิญออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ มาเลเซีย และโปรตุเกส ให้ส่งกองกำลังจำนวนประมาณ 2,500 นายไปช่วยรักษาความสงบเรียบร้อย

นายกรัฐมนตรีอัลคาทิริได้ลาออกเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2549 และนายโฮเซ รามอส-ฮอร์ตา ได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2549

- UNOTIL สิ้นสุดการปฏิบัติหน้าที่เมื่อ 25 สิงหาคม 2549 คณะมนตรีความมั่นคงสหประชาชาติได้ตั้ง United Nations Integrated Mission in Timor-Leste (UNMIT) ขึ้นมาแทนเพื่อสนับสนุนรัฐบาลติมอร์ฯ ในการสร้างเสถียรภาพ ประชาธิปไตย และการรักษาความสงบเรียบร้อย โดยมีเจ้าหน้าที่ตำรวจและพลเรือน 1,608 คน และเจ้าหน้าที่ทหารประสานงาน 34 คน UNMIT มีระยะเวลาปฏิบัติงานเบื้องต้นถึงวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2550

 

 

 

 

Chiefs of State and Cabinet Members of Foreign Governments

 

ข้อมูล ณ วันที่ 18 เมษายน 2559

Update มกราคม 2559 

 

  • Pres. Taur Matan RUAK
  • Prime Min.
    Rui Maria de ARAUJO , Dr.
  • Coordinator Min. for Economic Affairs & Minister of Agriculture and Fisheries Estanislau da SILVA
  • Coordinator Min. for Social Affairs & Minister of Education
    Antonio da CONCEICAO
  • Coordinator Min. for State Administration Affairs Dionisio Babo SOARES
    Min. of the Presidency for the Council of Ministers
    Hermenegildo "Agio" PEREIRA
  • Min. of Commerce, Industry, & Environment Antonio da CONCEICAO
  • Min. of Defense
    Cirilo Jose CRISTOVAO
  • Min. of Education Joao Cancio FREITAS
  • Min. of Finance Santina CARDOSO
  • Min. of Foreign Affairs Hernani COELHO
  • Min. of Health Maria do Ceu Sarmento Pina da COSTA
  • Min. of Justice
    Ivo VALENTE
  • Min. of Petroleum & Natural Resources
    Alfredo PIRES
  • Min. of Public Works, Transport, & Communications Gastao de SOUSA
  • Min. of Social Solidarity
    Isabel Amaral GUTERRES
  • Min. of State Admin. Jorge da Conceicao TEME
  • Min. of Tourism, Arts, & Culture
    Francisco Kalbuady LAY
  • Ambassador to the US  Domingos Sarmento ALVES
  • Permanent Representative to the UN, New York Maria Helena Lopes de Jesus PIRES

  

ที่มา: https://www.cia.gov/library/publications/resources/world-leaders-1/TT.html

 

ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP)

4.975 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ค่าประมาณ พ.ศ. 2559)

GDP รายบุคคล

4,200 ดอลลาร์สหรัฐฯ (ค่าประมาณ พ.ศ. 2559)

อัตราการเจริญเติบโต GDP

5% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2559)

GDP แยกตามภาคการผลิต

  • ภาคการเกษตร 7.5%
  • ภาคอุตสาหกรรม 68%
  • ภาคการบริการ 24.4% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2559)

อัตราเงินเฟ้อ (Consumer Prices)

-1.3% (ค่าประมาณ พ.ศ. 2559)

อัตราการว่างงาน

4.4% (ค่าประมาณพ.ศ. 2559)

ผลผลิตทางการเกษตร

กาแฟ ข้าว ข้าวโพด มันสำปะหลัง หัวมันฝรั่งหวาน ถั่วเหลือง กะหล่ำปลี มะม่วง กล้วย วะนิลา

อุตสาหกรรม

การพิมพ์ โรงงานทำสบู่ หัตถกรรม เสื้อผ้าทอมือ

ดุลบัญชีเดินสะพัด

2.592 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ค่าประมาณ พ.ศ. 2556)

สินค้าส่งออก

กาแฟ ไม้จันทร์ หินอ่อน * หมายเหตุ: ในอนาคตมีความเป็นไปได้สูงว่าจะส่งออกน้ำมันและวะนิลา

มูลค่าการส่งออก

18 ล้านเหรียญสหรัฐ (ค่าประมาณพ.ศ. 2558)

สินค้าส่งออกที่สำคัญ

น้ำมัน, กาแฟ, ไม้จันทน์, หินอ่อน

ประเทศคู่ค้า (ส่งออก)ที่สำคัญ

สหรัฐอเมริกา เยอรมัน โปรตุเกส ออสเตรเลีย อินโดนีเซีย

มูลค่าการนำเข้า

647.7 ล้านเหรียญสหรัฐ (ค่าประมาณพ.ศ. 2558)

สินค้านำเข้า

อาหาร น้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันก๊าด เครื่องจักร

ประเทศคู่ค้า (นำเข้า) ที่สำคัญ

ไม่มีข้อมูล

ปีงบประมาณ

ตามปีปฏิทิน

สกุลเงิน

ดอลลาร์สหรัฐฯ (ยังไม่มีสกุลเงินของตนเอง แต่สามารถใช้ดอลลาร์สหรัฐ ดอลลาร์ออสเตรเลีย และรูเปียห์ อินโดนีเซีย)

สัญลักษณ์เงิน

USD

เศรษฐกิจ

ติมอร์-เลสเตยังไม่มีงบประมาณเป็นของตนเองในการฟื้นฟูและบูรณะประเทศ งบประมาณส่วนใหญ่ที่ใช้ในการบูรณะประเทศมาจากความช่วยเหลือจากต่างประเทศและการรับความช่วยเหลือจากนานาชาติผ่านที่ประชุมประเทศผู้บริจาคเงินให้ติมอร์-เลสเต (Donor's Meeting) ซึ่งจัดการประชุมแล้ว 5 ครั้ง คือ ครั้งแรกที่กรุงโตเกียว เมื่อเดือนธันวาคม 2542 ครั้งที่สองเมื่อเดือนมิถุนายน 2543 ที่กรุงลิสบอน ครั้งที่สามเมื่อเดือนธันวาคม 2543 ที่กรุงบรัสเซลส์ และครั้งที่สี่ที่กรุงออสโล เมื่อเดือนธันวาคม 2544 ซึ่งประเทศต่างๆ ได้สัญญาที่จะให้ความช่วยเหลือด้านการเงินแก่ติมอร์-เลสเตทั้งในระยะสั้นและระยะยาว การประชุมฯ ครั้งสุดท้ายมีขึ้นระหว่าง 14-15 พฤษภาคม 2545 ที่กรุงดิลี

กิจกรรมทางเศรษฐกิจส่วนใหญ่ในติมอร์-เลสเตจะเกี่ยวข้องกับโครงการฟื้นฟูบูรณะประเทศที่ดำเนินการโดย UNMISET อย่างไรก็ดี สภาพความเสียหายในช่วงการก่อความไม่สงบของกองกำลัง militia ได้ทำลายอาคารบ้านเรือน ระบบการสื่อสาร โครงสร้างพื้นฐานเกือบทั้งหมด รวมทั้ง เอกสารหลักฐานทางราชการ ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของติมอร์-เลสเต ทำให้นักลงทุนจากภายนอกยังไม่มั่นใจที่จะเข้าไปลงทุนอย่างถาวร อย่างไรก็ดี รัฐบาลและ UNMISET ได้พยายามแก้ไขปัญหาในเบื้องต้น โดยการจัดระเบียบทางกฎหมายเพื่ออำนวยความสะดวกแก่นักลงทุนชาวต่างชาติ อาทิ การดูแลสัญญาเช่าที่ดินเพื่อประกอบกิจการของบริษัทต่างชาติ

ลู่ทางการค้าการลงทุนในติมอร์เลสเตที่มีศักยภาพ คือ ไร่กาแฟ ภาคการประมง ธุรกิจการท่องเที่ยว รวมถึงแหล่งทรัพยากรประเภทน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติในเขต Timor Gap ซึ่งอยู่ระหว่างติมอร์-เลสเตกับออสเตรเลีย อย่างไรก็ดี ธุรกิจเหล่านี้ยังจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาและสนับสนุนด้านการเงินจากนักลงทุนภายนอกอยู่มาก เนื่องจากติมอร์-เลสเตยังขาดเงินทุน และชาวติมอร์-เลสเตยังขาดทักษะในการประกอบกิจกรรมทางเศรษฐกิจ กอปรกับในปัจจุบันมีอัตราผู้ว่างงานสูงประมาณร้อยละ 80 ซึ่งในส่วนของนักธุรกิจไทยจำเป็นต้องศึกษาความเป็นไปได้ของระเบียบรวมถึงอุปสรรคดังกล่าวต่าง ๆ ข้างต้น เพื่อประกอบการพิจารณาถึงความเสี่ยงในการลงทุน และขณะนี้สินค้าส่วนใหญ่ในติมอร์-เลสเตนำเข้าจากออสเตรเลียเพื่อรองรับการบริโภคของคณะเจ้าหน้าที่จากสหประชาชาติและคณะทูต

 

ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเต 

ภาพรวมความสัมพันธ์ทั่วไป
- ไทยและติมอร์-เลสเต มีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ไทยให้ความช่วยเหลือติมอร์ฯ ด้านการรักษาความมั่นคงและสันติภาพ ตั้งแต่ปี 2542 โดยได้ส่งกองกำลังทหารเข้าร่วมในกองกำลัง International Force in East Timor (INTERFET) ตามคำขอของประธานาธิบดีอินโดนีเซียระหว่างปี 2542-2543 เพื่อประสานงานระหว่างรัฐบาลอินโดนีเซียและสหประชาชาติในการแก้ไขปัญหาความไม่สงบในติมอร์ฯ และส่งเจ้าหน้าที่ทหารและตำรวจเข้าร่วมปฏิบัติการรักษาสันติภาพของสหประชาชาติในติมอร์ฯ อย่างต่อเนื่อง ผู้นำติมอร์ฯ มีทัศนคติที่ดีต่อไทย และกองกำลังทหารไทยได้รับการยอมรับจากชาวติมอร์ฯ อย่างมาก โดยเฉพาะในกิจการด้านพลเรือนซึ่งมุ่งเน้นการฝึกฝนให้ชาวติมอร์ฯ สามารถพึ่งตนเองได้
 
- ความร่วมมือระหว่างไทยกับติมอร์ฯ เน้นให้ความสำคัญกับด้านเศรษฐกิจ พลังงานและเกษตรกรรม ติมอร์ฯ มีทรัพยากรด้านพลังงานอุดมสมบูรณ์ จึงมีศักยภาพเป็นแหล่งพลังงานให้แก่ไทยได้ ในขณะที่ติมอร์ฯ ประสงค์จะเรียนรู้ประสบการณ์ของไทยในการบริหารจัดการและการจัดตั้งบริษัทเอกชนด้านพลังงานจากบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และความเชี่ยวชาญด้านเกษตรกรรมของไทย ได้แก่ การพัฒนาพันธุ์ข้าว และการประมง
 
- ไทยดำเนินนโยบายการทูตเพื่อสนับสนุนการพัฒนาติมอร์ฯ อย่างต่อเนื่อง โดยไทยได้ให้ความช่วยเหลือด้านวิชาการแก่ติมอร์ฯ ผ่านสำนักงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (สพร.) ตั้งแต่ปี 2546 ผ่านการให้ทุนฝึกอบรม/ดูงาน ทุนศึกษาระดับปริญญาโทในสาขาต่าง ๆ รวมทั้งการจัดทำโครงการหมู่บ้านต้นแบบตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง (Self-Sufficiency Village Model) ในจังหวัดดิลีและอะลิ่ว และการส่งผู้เชี่ยวชาญไทยเดินทางไปปฏิบัติงานที่ติมอร์ฯ ในโครงการดังกล่าว นอกจากนี้ ไทยให้การสนับสนุนการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนของติมอร์ฯ โดยเฉพาะการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
 
ความร่วมมือที่สำคัญระหว่างไทย - ติมอร์ ได้แก่
 
1.) ความร่วมมือทางวิชาการผ่านสำนักงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (สพร.) โดยไทยได้ให้ความช่วยเหลือทางด้านวิชาการแก่ติมอร์ฯ ตั้งแตาปี 2546 ปัจจุบันอยู่ระหว่างดำเนินการตามแผนความร่วมมือทางวิชาการ 3 ปี ระยะที่ 3 (ปี 2556 - 2558) โดยสาขาความร่วมมือที่ติมอร์ฯ สนใจ ได้แก่ด้านเกษตรศาสตร์ สาธารณสุข พลังงาน ฯลฯ 
 
2.) ความร่วมมือด้านพลังงาน ระหว่างกระทรวงพลังงานและกระทรวงพลังงานและกระทรวงปิโตรเลียมและทรัพยากรแร่ธาตุติมอร์ และบริษัท ปตท. กับบริษัท Timor GAP ซึ่งเป็นบริษัทน้ำมันแห่งชาติติมอร์ ทั้งนี้ ติมอร์ประสงค์จะเรียนรู้ประสบการณ์ของไทยในการบริหารจัดการและการจัดตั้งบริษัทเอกชนด้านพลังงานจากบริษัท ปตท.
 

 ความสัมพันธ์ด้านการเมืองและความมั่นคง

- ไทยได้ส่งเจ้าหน้าที่ทหาร ตำรวจ และพลเรือน เจ้าหน้าที่สังเกตการณ์การเลือกตั้งและกองพันทหารช่างเพื่อให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมในติมอร์ฯ มาโดยตลอดทั้งในด้านการพัฒนา การให้ความช่วยเหลือทางวิชาการ และการรักษาสันติภาพ โดยไทยได้เข้าไปปฏิบัติการรักษาสันติภาพในติมอร์ฯ ในหลายภารกิจ อาทิ UN Mission in East Timor (UNAMET) และ International Force in East Timor (INTERFET) ในปี 2542 UN Transitional Administration in East Timor (UNTAET) ในปี 2543-2545 และ UN Mission of Support in East Timor (UNMISET) ในปี 2545-2547 โดยมีนายทหารไทยดำรงตำแหน่งสำคัญในกองกำลังรักษาสันติภาพ ได้แก่ พลตรี ทรงกิตติ จักกาบาตร์ (ยศในขณะนั้น) ดำรงตำแหน่งรองผู้บัญชาการกองกำลัง INTERFET พลโท บุญสร้าง เนียมประดิษฐ์ (ยศในขณะนั้น) ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองกำลัง UNTAET ในช่วงเดือนกรกฎาคม 2543 - สิงหาคม 2544 และพลโท วินัย ภัททิยกุล (ยศในขณะนั้น) ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองกำลัง UNTAET/UNMISET ระหว่างเดือนกันยายน 2544 - สิงหาคม 2545
 
- เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2548 คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้รับรองข้อมติที่ 1704 (2006) จัดตั้ง United Nations Integrated Mission in Timor-Leste (UNMIT) ระยะเวลาการปฏิบัติหน้าที่ระยะแรก 6 เดือน โดยเน้นภารกิจการฟื้นฟูและสร้างเสถียรภาพแก่ติมอร์ฯ  ซึ่งสหประชาชาติได้แจ้งขอรับการสนับสนุนเจ้าหน้าที่ตำรวจอย่างเร่งด่วน และขอให้รัฐบาลไทยพิจารณาสนับสนุน สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) จึงคัดเลือกนายตำรวจที่ผ่านประสบการณ์ในการเข้าร่วมกองกำลังรักษาสันติภาพให้ฝ่ายปฏิบัติการรักษาสันติภาพของสหประชาชาติคัดเลือกจำนวน 50 นาย ซึ่งฝ่ายปฏิบัติการรักษาสันติภาพฯ ได้คัดเลือกเจ้าหน้าที่ตำรวจไทยเข้าปฏิบัติภารกิจ UNMIT จำนวน 41 นาย ซึ่งไทยได้ส่งเจ้าหน้าที่ตำรวจครบทั้ง 41 นาย โดยมีการผลัดเปลี่ยนเจ้าหน้าที่ตลอดมา โดยบทบาทของตำรวจไทยใน UNMIT ได้รับความชื่นชมอย่างมากจากสหประชาชาติและติมอร์ฯ โดยเฉพาะการเข้าไปมีส่วนช่วยเหลือด้านการพัฒนามนุษยธรรม และการให้ความช่วยเหลือทางวิชาการ นอกเหนือจากการสนับสนุนด้านการรักษาสันติภาพจึงได้รับการชมเชยจากนายกรัฐมนตรีและประธานาธิบดีติมอร์ฯ มาโดยตลอด
 
- เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2553 รัฐบาลติมอร์ฯ และ UNMIT ได้ร่วมกันจัดทำ Joint Transition Plan ให้เป็นกลไกร่วมในการกำกับดูแลและดำเนินการการส่งมอบภารกิจของ UNMIT ก่อนที่จะถอนกำลังออกไป เพื่อทำให้เกิดความมั่นใจว่าการเปลี่ยนผ่านจากการรักษาสันติภาพ (peacekeeping) ไปสู่การสร้างรัฐ (state-building) ที่มั่นคง สันติ และมีพัฒนาการ เป็นไปอย่างราบรื่น โดยได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการระดับสูงเพื่อกำกับดูแลคณะทำงาน 7 คณะซึ่งรับผิดชอบในแต่ละด้านที่สำคัญ 
 
- ความสัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่างกันได้สะท้อนในกรณีอุทกภัยของประเทศไทย ซึ่งประธานาธิบดีติมอร์ฯ ได้ส่งสาส์นแสดงความเสียใจถึงนายกรัฐมนตรี และเมื่อวันที่ 4 มกราคม 2555 นายกรัฐมนตรีติมอร์ฯ ได้เป็นประธานในพิธีมอบเงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในไทยแก่รัฐบาลไทยจำนวน 750,000 ดอลลาร์สหรัฐ ในขณะที่ไทยสนับสนุนการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนของติมอร์ฯ และยินดีช่วยเหลือเพื่อเตรียมความพร้อมแก่ติมอร์ฯิก่อนเข้าเป็นสมาชิกอาเซียน การสนับสนุนติมอร์ฯ ในเรื่องนี้ สะท้อนวิสัยทัศน์ของไทยที่ให้การสนับสนุนประเทศที่มีแนวคิดและอุดมการณ์ประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชนและธรรมาภิบาล เพื่อเป็นพันธมิตรของไทยในการผลักดันเรื่องดังกล่าวในอาเซียนให้มีความก้าวหน้าและเป็นรูปธรรมซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่ออาเซียนในระยะยาว
 
ความสัมพันธ์ด้านเศรษฐกิจ
 
การค้า
- การค้าระหว่างไทยกับติมอร์ฯ ยังมีข้อจำกัด เนื่องจากติมอร์ฯ เป็นตลาดขนาดเล็ก ภาคธุรกิจมีขนาดไม่ใหญ่ และสินค้าส่งออก (กาแฟ เนื้อมะพร้าวสำหรับผลิตน้ำมัน หินอ่อน) ไม่ใช่สินค้าที่ไทยต้องการ 
 
- ติมอร์ฯ มีความต้องการการก่อสร้างสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานในด้านต่าง ๆ ตลอดจนมีศักยภาพด้านพลังงานและเป็นโอกาสในการลงทุนของไทย โดยเฉพาะด้านอุตสาหกรรมที่นักธุรกิจไทยสามารถไปลงทุนเพื่อส่งออกต่อไปยังประเทศที่สามโดยเฉพาะในกลุ่มประเทศผู้ใช้ภาษาโปรตุเกส (Community of Portuguese Language Countries: CPLP) ซึ่งติมอร์ฯ ได้รับความช่วยเหลือในรูปสิทธิทางภาษี และไปสู่ประเทศใหญ่ๆ ที่ติมอร์ฯ อยู่ระหว่างเจรจาขอสิทธิพิเศษทางการค้า อาทิ จีน สหรัฐฯ สหภาพยุโรป และออสเตรเลีย
 
- การค้าระหว่างไทยกับติมอร์-เลสเต ในปี ๒๕๕๕ มีมูลค่า ๑๕.๘๙ ล้านดอลลาร์สหรัฐลดลงจากปี ๒๕๕๔ ร้อยละ ๑.๐๖ โดยเกือบทั้งหมดเป็นการส่งออกจากไทย (นำเข้าจากติมอร์ฯ ๔๐,๐๐๐ ดอลลาร์สหรัฐ และส่งออก ๑๕.๘๕ ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไทยได้ดุลการค้า ๑๕.๘ ล้านดอลลาร์สหรัฐ)
 
การค้าในปี ๒๕๕๖ มีมูลค่า 185.73 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเป็นการนำเข้าจากติมอร์ฯ 181.34 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และส่งออก 4.39 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไทยเสียดุลการค้า 176.95 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
 
- สินค้าที่ไทยส่งออกไปยังติมอร์ฯ ได้แก่ รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบรถยนต์ น้ำตาล ข้าวโพด ผลไม้กระป๋องแปรรูป ผลิตภัณฑ์ยาง น้ำมันสำเร็จรูป แผงสวิทช์และแผงคุมกระแสไฟฟ้า เครื่องสำอาง สบู่ และผลิตภัณฑ์รักษาสิว  สินค้าที่ไทยนำเข้าจากติมอร์ฯ  ได้แก่ เครื่องจักรและส่วนประกอบ ผลิตภัณฑ์สิ่งทอ เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน เสื้อผ้าสำเร็จรูป รองเท้า เครื่องใช้เบ็ตเตล็ด เครื่องใช้และเครื่องตกแต่งภายในบ้านและสิ่งพิมพ์      
 
การลงทุน
การลงทุนระหว่างไทยกับติมอร์ฯ ยังมีไม่มากนัก โดยยังไม่มีการลงทุนของติมอร์ฯ ในไทย ในขณะที่ภาคเอกชนไทยไปลงทุนในธุรกิจด้านบริการในติมอร์ฯ เช่น ร้านอาหาร 8 ร้าน และสปา 3 ร้าน ทั้งนี้ ในช่วงการเยือนไทยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศติมอร์ฯ ระหว่างวันที่ 25 - 28 ตุลาคม 2552 ไทยและติมอร์ฯ เห็นควรส่งเสริมความร่วมมือด้านการลงทุน โดยนักธุรกิจไทยอาจสนใจการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ภาคการเงินการธนาคารและพลังงาน และพิจารณาตั้งโรงงานผลิตสินค้าในติมอร์ฯ และส่งกลับมาไทยหรือไปประเทศที่สามโดยใช้สิทธิพิเศษทางการค้าทางการค้า
 
ติมอร์ฯ มีศักยภาพและเป็นโอกาสในการลงทุนของไทย โดยเฉพาะการก่อสร้างสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานซึ่งติมอร์ฯ มีความต้องการ และด้านอุตสาหกรรมซึ่งนักธุรกิจไทนสามารถไปลงทุนเพื่อส่งออกต่อไปยังประเทศที่สาม โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาโปรตุเกส (Community of Portugese Language Countries: CPLP) ซึ่งติมอร์ได้รับความช่วยเหลือในด้านสิทธิทางภาษี ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างเจรจากับประเทศต่างๆ เพื่อขอสิทธิพิเศษทางการค้า อาทิ จีน สหรัฐฯ สหภาพยุโรป และออสเตรเลีย
 
ด้านอื่นๆ
ด้านพลังงาน 
 
- ติมอร์ฯ ให้ความสำคัญต่อสาขาพลังงาน ซึ่งเป็นสาขาที่มีศักยภาพ โดยติมอร์ฯ ได้วางแผนแม่บทระยะยาวสำหรับการพัฒนาอุตสาหกรรมปิโตรเลียมและธุรกิจต่อเนื่องที่ชายฝั่งทางตอนใต้ (southcoast) โดยเฉพาะในพื้นที่ร่วมเพื่อการพัฒนาปิโตรเลียม (Joint Petroleum Development Area : JPDA) และปัจจุบันติมอร์ฯ ได้จัดตั้งบริษัท TimorGAP (Timor Gas and Petroleum Company) โดยขณะนี้ส่วนแบ่งระหว่างติมอร์ฯ กับออสเตรเลียตามข้อตกลงในพื้นที่ JPDA คือ 50 : 50 ซึ่งไทยยังมีโอกาสเข้าไปมีส่วนร่วมและลงทุนได้
 
- กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติติมอร์ฯ ได้ร่วมลงนามในบันทึกความเข้าใจว่าด้วย ความร่วมมือด้านพลังงานกับบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ในระหว่างการเยือนไทยของประธานาธิบดีติมอร์ฯ เมื่อวันที่ 11-13 มกราคม 2552 และมีการจัดตั้ง Joint Steering Committee เพื่อร่วมมือด้านพลังงานในประเด็นเกี่ยวกับ (1) การฝึกอบรมบุคลากรของติมอร์ฯ สาขาปิโตรเลียม (2) การจัดตั้งสถาบันปิโตรเลียมในติมอร์ฯ และ (3) แผนปฏิบัติการเพื่อการพัฒนาไฮโดรคาร์บอนในติมอร์ฯ โดยได้มีการหารือถึงแนวทางในการพัฒนาและศึกษาศักยภาพแหล่งปิโตรเลียมในบริเวณแหล่งปิโตรเลียม EKKN (Elang / Kakatua / Kakatua North) ซึ่งอยู่ในพื้นที่ JPDA และบริษัท ปตท. ให้การสนับสนุนการฝึกอบรม/ทุนการศึกษาแก่เจ้าหน้าที่ด้านพลังงานของติมอร์ฯ มาศึกษาต่อในไทย นอกจากนี้ ทั้งสองฝ่ายยังได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในการพัฒนาโรงแยกก๊าซธรรมชาติเหลว และอุตสาหกรรมส่วนขยายด้านปิโตรเคมี เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2553 ให้บริษัท ปตท. พัฒนาและสำรวจความเป็นไปได้ในการสร้างโรงงานแยกก๊าซธรรมชาติเหลว และอุตสาหกรรมส่วนขยายด้านปิโตรเคมีในติมอร์ฯ ซึ่งจะเป็นการนำร่องแผนการลงทุนของบริษัท ปตท. ต่อไปในอนาคต และมีการลงนามบันทึกความเข้าใจสำหรับการดำเนินงานในช่วงที่สองในวันที่ 31 มกราคม 2555 อีกด้วย
 
- บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) (ปตท. สผ.) ได้แสดงความสนใจในการลงทุนด้านพลังงานร่วมกับติมอร์ฯ และอยู่ระหว่างการรอรัฐบาลติมอร์ฯ พิจารณาอนุมัติแผนการลงทุนในโครงการพัฒนาแหล่งก๊าซ Greater Sunrise ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่คาบเกี่ยวระหว่างประเทศติมอร์ฯ กับออสเตรเลีย (Joint Petroleum Development Area : JPDA) นอกจากนี้ บริษัทฯ ยังได้เสนอที่จะศึกษาความเป็นไปได้ที่จะให้ความช่วยเหลือแก่รัฐบาลติมอร์ฯ ในรูปแบบการลงทุนร่วมกันในการรักษาสิทธิในการ Farm-in โครงการพัฒนาในพื้นที่สัมปทานของติมอร์ฯ ซึ่งบริษัทน้ำมันแห่งชาติของติมอร์ฯ มีสิทธิจะทำได้ แต่ถูกจำกัดด้วยกรอบเวลาในการตัดสินใจลงทุนและจำนวนเงินลงทุนที่สูง                        
 
การประมง
 
ไทยมีความสนใจที่จะทำการประมงในติมอร์ฯ เนื่องจากติมอร์ฯ ยังมีทรัพยากรทางทะเลที่มีศักยภาพสูง ซึ่งคาดว่าสามารถให้ผลผลิตได้ไม่ต่ำกว่า 600,000 ตัน/ปี โดยล่าสุด องค์การสะพานปลาของไทยประสงค์จะส่งคณะไปศึกษาแหล่งทำการประมงแห่งใหม่ในติมอร์ฯ รวมทั้งลู่ทางการส่งเสริมความร่วมมือด้านประมง ในเดือนกุมภาพันธ์ 2553
 
- หลังจากได้รับเอกราช การพัฒนาด้านเศรษฐกิจของติมอร์ฯ  ดำเนินไปโดยการรับความช่วยเหลือจากต่างประเทศเป็นหลัก ทั้งจากองค์การระหว่างประเทศ และประเทศต่าง ๆ เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2548 รัฐบาลติมอร์ฯ ได้จัดตั้งกองทุนน้ำมัน (Petroleum Fund) และนำเงินส่วนหนึ่งจากกองทุนน้ำมันมาสมทบกับภาษีและรายได้อื่น เพื่อใช้เป็นงบประมาณในการบริหารประเทศ ทำให้ติมอร์ฯ  เริ่มมีรายได้มากขึ้น นอกจากนี้ ภายหลังการเลือกตั้งเมื่อปี 2550 รัฐบาลได้นำคนรุ่นใหม่ที่มีประสบการณ์ทำงานกับต่างประเทศและมีแนวคิดที่ทันสมัยมาร่วมบริหารประเทศ โดยกำหนดแผนพัฒนาประเทศ (National Development Plan) ระยะ 5 ปี  ฉบับแรก (ปี 2551-2556) และแผนยุทธศาสตร์การพัฒนา (Strategic Development Plan) ปี 2554-2573   เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในระยะยาว
 
- สถานะของการเป็นประเทศผู้รับความช่วยเหลือแต่ฝ่ายเดียวของติมอร์ฯ เริ่มเปลี่ยนไป โดยรัฐบาล
 
มีรายได้จากก๊าซธรรมชาติและน้ำมันในกองทุนน้ำมันเพิ่มขึ้นจากเดือนละ 11 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในปี 2548 เป็นเดือนละ 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แม้ว่าติมอร์ฯ จะมีเงินในกองทุนน้ำมันจำนวนมาก แต่ยังคงประสบกับภาวะอัตราเงินเฟ้อที่สูงเช่นกัน เนื่องจากผลกระทบจากราคาสินค้าอุปโภคบริโภคในตลาดโลก ซึ่งติมอร์ฯ ยังคงพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศเป็นหลัก
 
- เมื่อวันที่ 13 กันยายน 2554 ติมอร์ฯ ได้เปิดธนาคารแห่งชาติ (Central Bank of Timor-Leste : CBTL)  เป็นครั้งแรก มีนาย Abrao de Vasconselhos เป็นผู้ว่าการธนาคารแห่งชาติคนแรก ซึ่งนับ เป็นพัฒนาการสำคัญในการสร้างความน่าเชื่อถือและเป็นสัญลักษณ์ของความมีอธิปไตยทางการเงินของติมอร์ฯ ทั้งนี้ ระบบธนาคารของติมอร์ฯ ในปัจจุบันยังอยู่ภายใต้การบริหารของธนาคารต่างชาติแทบทั้งหมด
 
- เมื่อวันที่ ๓๑ มกราคม - ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๖  นายพงษ์ศักดิ์ รัตพงศ์ไพศาล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน และนาย Alfredo Pires รัฐมนตรีว่าการกระทรวงปิโตรเลียมและทรัพยากรแร่ธาตุติมอร์ฯ ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจด้านพลังงานและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่เกี่ยวข้องกับปิโตรเลียมเพื่อร่วมกันศึกษาความเป็นไปได้ในการลงทุนโรงงานแยกคอนเดนเสทและการซื้อขายคอนเดนเสทระหว่างกัน โดยมีการร่วมลงนามในความตกลงระหว่างผู้บริหารบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) กับผู้บริหารบริษัท Timor GAP อีก ๒ ฉบับ ได้แก่ ๑) Joint Trading Agreement (JTA)  และ ๒) Joint Cooperation Agreement (JCA) ระหว่างบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)  กับบริษัท Timor GAP โดยความตกลงทั้งสองฉบับมีสาระสำคัญในการแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านปิโตรเลียมระหว่างกัน  การตั้งคณะทำงานศึกษาโครงการที่เกี่ยวข้อง การพัฒนาบุคลากร รวมถึงความเป็นไปได้ในการเจรจาโอกาสทางธุรกิจด้านพลังงานระหว่างกันในอนาคต 
 

ความร่วมมือทางวิชาการ

·       ไทยดำเนินนโยบายการทูตเพื่อสนับสนุนการพัฒนาติมอร์ฯ อย่างต่อเนื่อง โดยเริ่มให้ความร่วมมือทางวิชาการภายใต้สำนักงานความร่วมมือเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ (สพร.) ตั้งแต่ปี ๒๕๔๖ ความช่วยเหลือรวมมูลค่า ๕๒.๘๗ ล้านบาท ปี ๒๕๔๖-๒๕๕๔

·       การลงนามในบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือทางเศรษฐกิจและวิชาการ เมื่อวันที่๗ สิงหาคม ๒๕๔๖ เพื่อดำเนินแผนความร่วมมือทางวิชาการระยะ ๓ ปี (ปี ๒๕๔๗-๒๕๕๕) ในสาขาความร่วมมือจำนวน ๑๐ สาขา ได้แก่ ๑) การเกษตร ๒) สาธารณสุข ๓) ประมง ๔) การค้าการลงทุน๕) การท่องเที่ยว ๖) พลังงาน ๗) การพัฒนาขีดความสามารถการเจรจาปักปันเขตแดนน่านน้ำ ๘) การพัฒนาขีดความสามารถด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยในประเทศ ๙) การใช้เทคโนโลยีภูมิศาสตร์สารสนเทศ และ ๑๐) ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ต่อมาได้เห็นชอบร่วมกันในการขยายระยะเวลาบันทึกความเข้าใจดังกล่าวออกไปอีก ๒ ปี (ปี ๒๕๔๙-๒๕๕๑) ปัจจุบัน ประเทศไทยได้เริ่มดำเนินการตามแผนความร่วมมือทางวิชาการ ๓ ปี (ปี ๒๕๕๖-๒๕๕๗) โดยไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมเมื่อครั้งที่ ๑ ระหว่างวันที่ ๒๕-๒๙  พฤศจิกายน ๒๕๕๕ ที่ กรุงเทพฯ

·       รัฐบาลไทยมีแผนจัดทำโครงการหมู่บ้านต้นแบบตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง (Self-Sufficiency Village Model) ในพื้นที่เมืองเฮรา กรุงดิลี เป็นโครงการนำร่อง ทั้งนี้ กรมส่งเสริมการเกษตรได้จัดส่งผู้เชี่ยวชาญ  ๒ คนไปดำเนินโครงการระหว่างวันที่ ๓๐ กรกฎาคม - ๒๕ กันยายน ๒๕๕๔ และในเดือนกันยายน ๒๕๕๕    สอท. ณ กรุงดิลี ได้จัดทำโครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีทางการเกษตรและปรับปรุงภูมิทัศน์โดยรอบหมู่บ้าน            

การเยือนของฝ่ายไทย

·         พลเรือเอก ณรงค์ ยุทธวงศ์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุดตรวจเยี่ยมและบำรุงขวัญกองกำลังทหารไทย ในติมอร์ฯ เมื่อวันที่ ๑๒ - ๑๔ ธันวาคม ๒๕๔๔

·         นายสุรเกียรติ์ เสถียรไทย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนติมอร์ฯ อย่างเป็นทางการ เพื่อเข้าร่วมพิธีฉลองเอกราชของติมอร์ฯ เมื่อวันที่ ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๔๕

·         นายกษิต ภิรมย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนติมอร์ฯ อย่างเป็นทางการ

เมื่อวันที่ ๑๔ - ๑๕ มกราคม ๒๕๕๔

·         พลเอก บุญสร้าง เนียมประดิษฐ์ เยือนติมอร์ฯ เพื่อเป็นหัวหน้าคณะฝ่ายไทยเข้าร่วมการประชุม  ASEAN Regional Forum Experts and Eminent  Persons ครั้งที่ ๕ ณ กรุงดิลี เมื่อวันที่ ๒๗ - ๒๘ มกราคม   ๒๕๕๔

·         พลเอก ทรงกิตติ จักกาบาตร์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด เยือนติมอร์ฯ เพื่อกระชับความสัมพันธ์ระหว่างกองทัพของทั้งสองประเทศ เมื่อวันที่ ๑๔ กรกฎาคม ๒๕๕๔

·         นางนลินี ทวีสิน รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เยือนติมอร์ฯ เพื่อเข้าร่วมการประชุม International Conference of Asian Political Parties (ICAPP) – Centrist Asia Pacific Democrats International (CAPDI) Joint Conference on Peace and Reconciliation in Asia เมื่อวันที่ ๒๔ - ๒๖ เมษายน ๒๕๕๕

·         นายจุลพงศ์ โนนศรีชัย ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการต่างประเทศ เยือนติมอร์ฯ เพื่อเข้าร่วมงานฉลองครบ ๑๐ ปีการได้รับเอกราชของติมอร์ฯ ในฐานะผู้แทนของนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่  ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๕๕

·         นายพงษ์ศักดิ์ รัตพงศ์ไพศาล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เยือนติมอร์ฯ เพื่อลงนามบันทึก   ความเข้าใจด้านพลังงานและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างไทยและติมอร์ฯ เมื่อวันที่ ๓๑ มกราคม–๑ กุมภาพันธ์   ๒๕๕๖

 การเยือนของฝ่ายติมอร์ฯ

·         นายเคย์ ราลา ซานานา กุสเมา ในฐานะประธานพรรค CNRT เยือนไทย เมื่อวันที่ ๑ - ๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๓

·         นายโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา ในฐานะรองประธานพรรค CNRT เข้าร่วมการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (UNCTAD) ครั้งที่ ๑๐ ที่กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ ๑๐ - ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๓

·         นายโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและสารนิเทศ เยือนไทยอย่าง เป็นทางการ เมื่อวันที่ ๑๓ - ๑๕ ตุลาคม ๒๕๔๕

·         นายเคย์ ราลา ซานานา กุสเมา ประธานาธิบดี เยือนไทยอย่างเป็นทางการในฐานะแขกของรัฐบาล เมื่อวันที่ ๖ - ๙ พฤศจิกายน ๒๕๔๕ และได้เข้าเฝ้าฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และเยี่ยมชมโครงการตามพระราชดำริ ที่ศูนย์พัฒนาห้วยฮ่องไคร้

·         นาย Mari Bim Amude Alkatiri นายกรัฐมนตรี เยือนไทยอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ ๕ - ๘  สิงหาคม ๒๕๔๖

·         นายเคย์ ราลา ซานานา กุสเมา ประธานาธิบดี เยือนไทยเพื่อกล่าวปาฐกถาในการประชุม The CEO Dialogue เมื่อวันที่ ๒๙ พฤศจิกายน - ๓ ธันวาคม ๒๕๔๗

·         นายเคย์ ราลา ซานานา กุสเมา ประธานาธิบดี เยือนไทยเพื่อเข้าร่วมการประชุม Asia Leadership Forum เมื่อวันที่ ๑๓ - ๑๕ มิถุนายน ๒๕๔๘

·         นายโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา ประธานาธิบดี เยือนไทยอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ ๑๑ - ๑๓ มกราคม   ๒๕๕๒

·         นายซาการีอัส อัลบาโน ดา คอสตา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนไทยอย่างเป็นทางการในฐานะแขกของกระทรวงการต่างประเทศ เมื่อวันที่ ๒๕ - ๒๘ ตุลาคม ๒๕๕๒

·         นายโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา ประธานาธิบดี เยือนไทยในฐานะแขกของรัฐบาล เพื่อหารือกับนายกรัฐมนตรีเกี่ยวกับสถานการณ์การเมืองไทย เมื่อวันที่ ๒๘ - ๒๙ เมษายน ๒๕๕๓

·         นายโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา ประธานาธิบดี เยือนไทยในฐานะแขกของรัฐบาล เมื่อวันที่ ๓๑ มีนาคม - ๒ เมษายน ๒๕๕๔

·         นายเคย์ ราลา ซานานา กุสเมา นายกรัฐมนตรี เดินทางผ่านประเทศไทย เพื่อเปลี่ยนเครื่องบินเดินทางต่อไปยังประเทศซูดานที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ เมื่อวันที่ ๑๕ ตุลาคม ๒๕๕๔

·         นายซาการีอัส อัลบาโน ดา คอสตา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เยือนไทยอย่างเป็นทางการในฐานะแขกของกระทรวงการต่างประเทศ เมื่อวันที่ ๖ - ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕

·         นายโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา ประธานาธิบดี เยือนไทยเป็นการส่วนตัวเพื่อเข้าร่วมการประชุม International Rotary World Conference ครั้งที่ ๔ ระหว่างวันที่ ๕ - ๙ พฤษภาคม ๒๕๕๕ ในฐานะ Keynote Speaker

·         นายโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา อดีตประธานาธิบดี เยือนไทยเพื่อเข้าร่วมการประชุม Preparatory Meeting of the Asian Peace and Reconciliation Council (APRC) ที่กรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ ๓ - ๑๐ กันยายน ๒๕๕๕

 

สถานการณ์การเมือง เศรษฐกิจ และนโยบายต่างประเทศของติมอร์-เลสเต

การเมืองและความมั่นคง

·           ภายหลังติมอร์ฯ ได้รับเอกราชเมื่อวันที่ ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๔๕ สหประชาชาติได้จัดตั้ง United Nations Mission of Support in East Timor (UNMISET) ในช่วงวันที่ ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๔๕ - ๑๙ พฤษภาคม ๒๕๔๗ เพื่อสนับสนุนการสร้างประเทศในติมอร์ฯ ขณะเดียวกัน ติมอร์ฯ ก็พยายามเสริมสร้างศักยภาพที่จะพึ่งตนเอง โดยเฉพาะการพัฒนาสถาบันหลักในการบริหารประเทศ ระบบกฎหมายและการพัฒนาตำรวจ  

·           ในปี ๒๕๔๙  เกิดความขัดแย้งทางการเมืองอย่างรุนแรง ทำให้มีชาวติมอร์ฯ ประมาณ      ๑๕๐,๐๐๐ คน อพยพไปอยู่ในค่ายผู้ลี้ภัยทั่วประเทศ[๔] โดยรัฐบาลติมอร์ฯ ได้ขอให้ออสเตรเลีย มาเลเซีย นิวซีแลนด์ และโปรตุเกส ส่งกองกำลังไปช่วยรักษาความสงบ หลังจากนั้น มีการชุมนุมประท้วงเป็นครั้งคราวจากปัญหาการเมืองและปัญหาการขาดแคลนข้าวสาร เลขาธิการองค์การสหประชาชาติจึงได้เสนอให้คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติขยายอาณัติของ United Nations Mission in Timor-Leste (UNMIT) จากวันที่ ๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๐ ต่อไปจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๕๑

·           ในปี ๒๕๕๐ มีการเลือกตั้งประธานาธิบดี (๙ เมษายน) และการเลือกตั้งทั่วไป (๓๐ มิถุนายน)โดยนายโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา ได้รับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดี มีวาระ ๕ ปี และไม่มีพรรคการเมืองใดได้ที่นั่ง  เกินครึ่งของสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติทั้งหมด (๖๕ ที่นั่ง)[๕]  แม้ว่าพรรคFRETILIN จะได้รับคะแนนเสียงเป็นอันดับหนึ่งแต่ไม่มากพอที่จะจัดตั้งรัฐบาลได้ ประธานาธิบดี จึงแต่งตั้งนายเคย์ ราลา ซานานา กุสเมา (Kay Rala Xanana Gusmao) หัวหน้าพรรค National Congress for the Reconstruction  of East Timor (CNRT) และหัวหน้ากลุ่ม Alliance of Majority in Parliament (AMP) เป็นนายกรัฐมนตรีและจัดตั้งรัฐบาล (โดยพรรค FRETILIN ซึ่งได้รับเสียงมากที่สุดเป็นฝ่ายค้าน) สถานการณ์ทางการเมืองติมอร์ฯ จึงมีความเปราะบาง 

·           เมื่อวันที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ ประธานาธิบดีถูกลอบยิงที่บ้านพัก โดยพันตรีอัลเฟรโด เรนาโด (Alfredo Renado) ทหารกบฏซึ่งถูกยิงเสียชีวิตในที่เกิดเหตุ ส่วนประธานาธิบดีถูกส่งไปรักษาตัวที่โรงพยาบาล Royal Darwin เมืองดาร์วินในออสเตรเลียเป็นเวลา ๒ เดือน การกระทำของพันตรีเรนาโดเป็นการเคลื่อนไหวของกลุ่มทหารกว่า ๕๐๐ นายที่ถูกปลดเมื่อปี ๒๕๔๙ รัฐบาลประกาศภาวะฉุกเฉิน และต่อมาผู้ก่อการได้ทยอยมอบตัวต่อทางการ ประธานาธิบดีได้เดินทางกลับกรุงดิลี เมื่อวันที่ ๑๗ เมษายน ๒๕๕๑

·            เหตุการณ์ลอบสังหารประธานาธิบดีฯ เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ UNMIT (ซึ่งกำหนดจะสิ้นสุดการปฏิบัติหน้าที่ในเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๕๑) ขยายระยะเวลาการปฏิบัติหน้าที่ในติมอร์ฯ ออกไปโดย UNMIT เร่งช่วยเหลือติมอร์ฯ ในด้านการปฏิรูปหน่วยงานด้านความมั่นคง การเสริมสร้างการปฏิบัติตามกฎหมาย การพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม ประชาธิปไตย และธรรมาภิบาล

·           เมื่อวันที่ ๑๗ มีนาคม ๒๕๕๕ รัฐบาลติมอร์ฯ ได้จัดการเลือกตั้งประธานาธิบดีรอบแรกโดยนายฟรานซิสโก กูเตอเรส (Francisco Guterres หรือ Lu-Olo) หัวหน้าพรรคฝ่ายค้าน FRETILIN ได้รับคะแนนเสียงเลือกตั้ง ๑๒๓,๗๕๑ เสียง หรือร้อยละ ๒๘.๓๘ พลตรี ตาว มาตัน ร๊วก (Taur Matan Ruak) อดีตผู้บัญชาการกองทัพติมอร์ฯ ได้รับคะแนนเสียงเลือกตั้ง ๑๐๙,๓๓๘ เสียง หรือร้อยละ  ๒๕.๐๗ ประธานาธิบดีโฮเซ่ รามอส-ฮอร์ตา (Jose Ramos-Horta) และนายเฟอร์นันโด เดอ อาเราโจลา ซามา (Fernando de Araujo La Sama) ได้รับคะแนนเสียงเลือกตั้ง ๗๘,๔๒๓ เสียง หรือร้อยละ๑๗.๙๘ และ ๗๗,๔๔๗ เสียง หรือร้อยละ ๑๗.๗๖ ตามลำดับ อย่างไรก็ดี โดยที่ไม่มีผู้สมัครได้รับคะแนนเสียงเกินกึ่งหนึ่ง ผู้ที่ได้รับคะแนนเสียงเป็นลำดับที่ ๑ และ ๒ ได้แก่ นายกูเตอเรส และพลตรี ร๊วก จึงเข้ารับการเลือกตั้งรอบที่สองในวันที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๕๕ ซึ่งผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการปรากฏว่าพลตรี ร๊วก ได้รับคะแนนเสียงเลือกตั้ง ๒๓๕,๒๙๙ เสียง หรือร้อยละ ๖๐.๒๑ และนายกูเตอเรส ได้รับคะแนนเสียงเลือกตั้ง ๑๕๕,๕๑๘ เสียง หรือ ร้อยละ ๓๙.๗๙  พลตรี ร๊วก จึงได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีคนใหม่ของติมอร์ฯ โดยเข้ารับตำแหน่งในวันที่ ๒๐ พฤษภาคม ๒๕๕๕

·           ประธานาธิบดีตาว มาตัน ร๊วก ได้ประกาศที่จะดำเนินนโยบายตามที่ได้ประกาศไว้ในช่วงการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้ง ได้แก่ ๑) การเสริมสร้างความมั่นคง ๒) การเสริมสร้างสภาพความเป็นอยู่ของประชาชน ๓) การอยู่ร่วมกันอย่างสันติ ๔) การพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืนเพื่อสร้างอาชีพแก่ประชาชน ๕) การส่งเสริมการลงทุนจากต่างประเทศ และ ๖) การใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน โดยมีประเด็นเร่งด่วนที่ให้ความสำคัญ ได้แก่ (ก) การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (ข) การพัฒนาสาธารณูปโภค (ค) การดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติเพื่อสร้างงานให้แก่ชาวติมอร์ฯ (ง) การลดการพึ่งพาต่างประเทศและรายได้จากการส่งออกน้ำมัน (จ) การส่งเสริมความสมานฉันท์และความเป็นเอกภาพในชาติ และ (ฉ) การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาประเทศ

·           ติมอร์-เลสเต ได้จัดการเลือกตั้งทั่วไปครั้งที่ ๒ นับตั้งแต่ได้รับเอกราชเมื่อปี ๒๕๔๕ เมื่อวันที่๗ กรกฏาคม ๒๕๕๕  ผลการเลือกตั้งคิดเป็นสัดส่วนจำนวนสมาชิกรัฐสภาทั้งหมด ๖๕ ที่นั่ง โดยพรรค CNRT ของนายกุสเมาได้รับคะแนนเสียงเป็นอันดับหนึ่งได้รับจัดสรรจำนวน ๓๐ ที่นั่ง พรรค Revolutionary Front     for Timorese Independence (FRETILIN) ได้รับ ๒๕ ที่นั่ง พรรค Democratic Party (PD) ได้รับ ๘ ที่นั่ง     และพรรค Frenti Mudanca ได้รับ ๒ ที่นั่ง ตามลำดับ[๖] อย่างไรก็ตามไม่มีพรรคการเมืองใดได้ที่นั่งเกินกึ่งหนึ่ง    พรรค CNRT จึงได้รวมตัวกับพรรค PD และพรรค Frenti Mudanca จัดตั้งรัฐบาลผสม

·           นายเคย์ ราลา ซานานา กุสเมา ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเป็นสมัยที่สองเมื่อวันที่ ๘ สิงหาคม ๒๕๕๕  พร้อมประกาศคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ จำนวน ๕๔ คน  โดยนายโฮเซ่ ลูอิสกูเตอเรส (Jose Luis Guterres)  อดีตรองนายกรัฐมนตรีได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการ    กระทรวงการต่างประเทศ และนายวินซองเต กูเตอเรส (Vincente Guterres) จากพรรค National Congress for Timorese Independence (CNRT) ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งประธานสภาแห่งชาติ

·           นายกรัฐมนตรีกุสเมาได้แถลงนโยบายของรัฐบาลชุดใหม่เมื่อวันที่ ๘ สิงหาคม ๒๕๕๕โดยให้ความสำคัญในประเด็นต่าง ๆ ๑๑ เรื่อง ได้แก่ (๑) การเสริมสร้างเสถียรภาพ ความมั่นคง และการพัฒนาประชาธิปไตย (๒) การส่งเสริมความสมานฉันท์และความเป็นเอกภาพในชาติ (๓) การพัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมสวัสดิการให้แก่ประชาชน รวมทั้งการพัฒนาด้านการศึกษา และสาธารณสุข(๔) การพัฒนาศักยภาพของบุคลากร (๕)  การพัฒนาศักยภาพและบุคลากรของกองทัพและตำรวจ(๖) การพัฒนาการบริหารจัดการด้านการเงินการคลัง (๗) การปฏิรูประบบราชการ (๘) การพัฒนาประเทศตามแผนยุทธศาสตร์เพื่อการพัฒนาติมอร์ฯ (Timor-Leste Strategic Development Plan) (๙) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนและเยาวชนในการพัฒนาประเทศ (๑๐) การส่งเสริมการพัฒนาและการลงทุนด้านการเกษตร การท่องเที่ยว และพลังงาน (๑๑) การส่งเสริมบทบาทของติมอร์ฯ ในเวทีระหว่างประเทศการกระชับความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้าน กลุ่มประเทศผู้ใช้ภาษาโปรตุเกส และการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียน

ด้านเศรษฐกิจ

·       หลังจากได้รับเอกราช การพัฒนาด้านเศรษฐกิจของติมอร์ฯ  ดำเนินไปโดยการรับความช่วยเหลือจากต่างประเทศเป็นหลัก ทั้งจากองค์การระหว่างประเทศ และประเทศต่าง ๆ ต่อมาเมื่อวันที่๓ สิงหาคม ๒๕๔๘  รัฐบาลติมอร์ฯ ได้จัดตั้งกองทุนน้ำมัน (Petroleum Fund)  เพื่อนำเงินส่วนหนึ่งจากกองทุนน้ำมันมาสมทบกับภาษีและรายได้อื่น เพื่อใช้เป็นงบประมาณในการบริหารประเทศติมอร์ฯ กำหนดแผนพัฒนาประเทศ (National Development Plan) ระยะ ๕ ปี ฉบับแรก (ปี ๒๕๕๑ - ๒๕๕๖) และแผนยุทธศาสตร์เพื่อการพัฒนาติมอร์-เลสเต (Timor-Leste Strategic Development Plan) ปี ๒๕๕๔-๒๕๗๓ [๗] เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในระยะยาว โดยมีเป้าหมายจะยกระดับประเทศให้อยู่ในฐานะประเทศที่มีรายได้ระดับ upper-middle ภายในปี พ.ศ. ๒๕๗๓ (ค.ศ. ๒๐๓๐)

·       รัฐบาลติมอร์ฯ เริ่มมีรายได้จากก๊าซธรรมชาติและน้ำมัน และได้จัดตั้งกองทุนน้ำมันเมื่อ        

ปี ๒๕๔๘ ปัจจุบันมีรายได้ในกองทุนน้ำมันประมาณ ๑๑ พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ปี ๒๕๕๕) รัฐบาลออกกฎหมายให้สามารถนำเงินจากกองทุนน้ำมันมาใช้ได้ไม่เกินร้อยละ ๓ เพื่อนำมาเป็นงบประมาณใช้จ่ายภาครัฐ แต่ยังต้องพึ่งพาสินค้าอุปโภคบริโภคจากต่างประเทศและการนำเข้าจากอาเซียนเป็นหลัก โดยเฉพาะอินโดนีเซียและสิงคโปร์กว่าร้อยละ ๗๐

·       ในปี ๒๕๕๖ รัฐบาลติมอร์ฯ กำหนดความจำเป็นเร่งด่วนที่สำคัญได้แก่ การส่งเสริมการศึกษาขั้นมูลฐาน การบริการสุขภาพ การสร้างงานผ่านการลงทุนในภาคธุรกิจ และการปรับปรุงการบริหารจัดการของหน่วยงาน/องค์กรเพื่อให้เกิดธรรมาภิบาล การพัฒนาภาคการเกษตร รวมทั้งการปรับปรุงสภาพการทำงานของทหารและตำรวจ โดยมีการปรับเพิ่มงบประมาณการลงทุนจากปี ๒๕๕๕ ในภาคการเกษตร ร้อยละ ๒๘  สาธารณสุขร้อยละ ๑๕ และการศึกษาร้อยละ ๑๒

·       ติมอร์ฯ นำเข้าสินค้าจากประเทศสมาชิกอาเซียนกว่าร้อยละ ๗๐ และส่งออกสินค้าประมาณ ๑ ใน ๔ ไปประเทศในอาเซียน โดยติมอร์ฯ มีข้อได้เปรียบด้านอัตราภาษีศุลกากรที่ต่ำและไม่มีมาตรการกีดกันทางการค้าที่ไม่ใช่ภาษี (non-tariff barriers : NTBs) สำหรับสินค้านำเข้า และไม่มีภาษีส่งออกสำหรับสินค้าส่งออก ซึ่งติมอร์ฯ อาจไม่ได้รับประโยชน์จากข้อได้เปรียบดังกล่าว เนื่องจากสินค้าส่งออกของติมอร์ฯไม่หลากหลาย โดยมีกาแฟเป็นสินค้าส่งออกหลัก และยังประสบปัญหาระบบภาษีและศุลกากร

·       รัฐบาลติมอร์ฯ กำลังจัดทำแผนการก่อสร้างท่อก๊าซธรรมชาติและโรงงานปิโตรเคมี เพื่อนำน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในแหล่ง Greater Sunrise ในทะเลติมอร์ (มูลค่า ๙ หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ) ขึ้นฝั่งที่ติมอร์ฯ โดยคาดว่า แหล่งดังกล่าวมีน้ำมัน light oil ประมาณ ๓๐๐ ล้านบาร์เรล และมีก๊าซธรรมชาติประมาณ ๒.๕๓ ล้านล้านลูกบาศก์[๘]

นโยบายต่างประเทศ

ความสัมพันธ์ด้านต่างประเทศ
- ติมอร์ฯ ให้ความสำคัญกับการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียน โดยเมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2554 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศติมอร์ฯ ได้เยือนอินโดนีเซียและมอบหนังสือแจ้งความประสงค์อย่างเป็นทางการที่จะเป็นสมาชิกอาเซียนในปี 2554 และได้เตรียมการสำหรับการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนโดย (1) ตั้งคณะเลขาธิการอาเซียนแห่งชาติ (2) ตั้งกรมอาเซียนในกระทรวงการต่างประเทศ (3) แต่งตั้งเอกอัครราชทูตติมอร์ฯ ประจำสำนักงานเลขาธิการอาเซียนประจำกรุงจาการ์ตา (4) เตรียมพร้อมสำหรับการบูรณาการของภูมิภาค (regional integration)
 
- เมื่อวันที่ 15-16 พฤศจิกายน 2554 ประธานาธิบดีติมอร์ฯ ได้เยือนอินโดนีเซีย และพบหารือกับประธานาธิบดีอินโดนีเซียในระหว่างการประชุมผู้นำอาเซียน ครั้งที่ 19 ที่บาหลี เกี่ยวกับการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนของติมอร์ฯ อย่างไรก็ดี แม้ว่าอาเซียนยังไม่มีมติเป็นเอกฉันท์ต่อการรับติมอร์ฯ เข้าเป็นสมาชิกอาเซียน แต่ได้จัดตั้งคณะทำงานภายใต้คณะมนตรีประสานงานอาเซียน (ASEAN Coordinating Council : ACC) เพื่อศึกษานัยของการรับติมอร์ฯ เข้าเป็นสมาชิกในทุกมิติ และพิจารณาว่าติมอร์ฯ จะสามารถดำเนินการตามหลักเกณฑ์การรับสมาชิกใหม่ของอาเซียน ตามข้อ 6 ของกฎบัตรอาเซียนได้หรือไม่
 
(ตามข้อเสนอของสิงคโปร์) และเพื่อให้การรับสมาชิกใหม่ของอาเซียนมีกระบวนการที่ชัดเจน และนำไปสู่ข้อสรุปที่เป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย
 
- ติมอร์ฯ ให้ความสำคัญกับการกระชับความสัมพันธ์อันดีกับอินโดนีเซีย ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ โปรตุเกส ประเทศสมาชิกอาเซียน และกลุ่มประเทศผู้ใช้ภาษาโปรตุเกส (CPLP) ทั้ง 8 ประเทศ ซึ่งให้ความช่วยเหลือติมอร์ฯ มาโดยตลอด รวมทั้ง กระชับความสัมพันธ์กับสหรัฐฯ จีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อินเดีย และสหภาพยุโรป ปัจจุบันมีสถานเอกอัครราชทูต 15 ประเทศตั้งอยู่ในกรุงดิลี โดยเป็นประเทศสมาชิกอาเซียน 4 ประเทศ      
     

· ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและติมอร์ฯ ถือว่าใกล้ชิดเนื่องจากไทยเข้าไปมีบทบาทในกระบวนการพัฒนาประเทศติมอร์ฯ ตั้งแต่ต้น ไทยยังสนับสนุนการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนของติมอร์ฯ และยินดีช่วยเหลือเพื่อเตรียมความพร้อมแก่ติมอร์ฯ ในการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนในอนาคต กรณีเหตุอุทกภัย ในประเทศไทย ประธานาธิบดีติมอร์ฯ ยังได้ส่งสาส์นแสดงความเสียใจถึงนายกรัฐมนตรี และเมื่อวันที่ ๔ มกราคม ๒๕๕๕ นายกรัฐมนตรีติมอร์ฯ ได้เป็นประธานในพิธีมอบเงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในไทยแก่รัฐบาลไทยจำนวน ๗๕๐,๐๐๐ ดอลลาร์สหรัฐ

 

ที่มา

กระทรวงการต่างประเทศ

จับตาเอเชียตะวันออก


ข้อมูลเพิ่มเติม

[๑] ไทยได้ลงนามในปฏิญญาสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับติมอร์ฯ เป็นประเทศที่ ๓ ต่อจากจีนและนอร์เวย์  

[๒] นายโชเอา เฟรตัส เด กามารา (João Freitas de Câmara)  ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตติมอร์-เลสเต ประจำประเทศไทยคนแรกเข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่     ๓๐ มิถุนายน ๒๕๕๑ และพ้นจากหน้าที่เมื่อวันที่ ๓๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๕

[๓] ประเทศ CPLP ประกอบด้วยสมาชิก ๘ ประเทศ ได้แก่ โปรตุเกส บราซิล เคปเวิร์ด โมซัมบิค เซาโตเม่และเซาโตเมและปรินเซเป แองโกลา กีนีบิเซา และติมอร์-เลสเต มีประชากรรวมมากกว่า ๒๓๖ ล้านคน

[๔] ไทยได้บริจาคเงินช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมในเหตุการณ์ความขัดแย้งในติมอร์ฯ ในปี ๒๕๔๙ จำนวน ๑๐,๐๐๐  ดอลลาร์สหรัฐ

[๕] ผลการเลือกตั้งเมื่อปี ๒๕๕๐ พรรค Fretilin ร้อยละ ๒๙ พรรค CNRT ร้อยละ ๒๔.๑ พรรค ASDT-PSD ร้อยละ ๑๕.๘ พรรค PD ร้อยละ ๑๑.๓ พรรค PUN ร้อยละ ๔.๕ พรรค KOTA-PPT (Democratic Alliance) ร้อยละ ๓.๒ พรรค UNDERTIM ร้อยละ ๓.๒ พรรคอื่น ๆ ร้อยละ ๘.๙ โดยได้รับการแบ่งสรรที่นั่งในสภาดังนี้ พรรค Fretilin ๒๑ ที่นั่ง พรรค CNRT ๑๘ ที่นั่ง พรรค ASDT-PSD ๑๑ ที่นั่ง  พรรค PD ๘ ที่นั่ง พรรค PUN ๓ ที่นั่ง  พรรค KOTA-PPT ๒ ที่นั่ง พรรค UNDERTIM ๒ ที่นั่ง

[๖] พรรค CNRT ได้รับคะแนนเสียงเป็นอันดับหนึ่งจำนวน ๑๗๒,๙๐๘ เสียง หรือร้อยละ๓๖.๖๘ พรรค Revolutionary Front for Timorese Independence (FRETILIN) ได้รับคะแนนเสียงเป็นลำดับที่สองคือ ๑๔๐,๙๐๔ คะแนน หรือร้อยละ ๒๙.๘๙ พรรค Democratic Party (PD) ได้รับคะแนนเสียงเป็นลำดับที่สามคือ ๔๘,๕๗๙ คะแนน หรือร้อยละ ๑๐.๓๐ และพรรค Frenti Mudanca ได้รับคะแนนเสียงเป็นลำดับที่สี่คือ ๑๔,๖๔๘ คะแนน หรือร้อยละ ๓.๑๑

[๗] แผนยุทธศาสตร์เพื่อการพัฒนาติมอร์-เลสเต ปี ๒๕๕๔-๒๕๗๓ ให้ความสำคัญกับการพัฒนาประเทศ ๗ ด้าน ได้แก่ (๑) การพัฒนาสาธารณูปโภคพื้นฐาน (๒) การพัฒนาชนบท (๓) การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (๔) การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม (๕) การบริการสาธารณะ (๖) กระบวนการธรรมาภิบาล (๗) การเสริมสร้างความมั่นคงสาธารณะและเสถียรภาพของประเทศ

[๘] อย่างไรก็ดี รัฐบาลติมอร์ฯ ประสบปัญหากับบริษัท Woodside ของออสเตรเลีย บริษัทที่ได้รับสัมปทานขุดเจาะในแหล่ง Greater Sunrise  เกี่ยวกับการวางท่อก๊าซ เนื่องจากบริษัทฯ เห็นว่าการสร้างถังเก็บก๊าซ LNG ลอยน้ำใกล้หลุมเจาะ หรือวางท่อก๊าซธรรมชาติขึ้นฝั่งที่เมืองดาร์วิน ของออสเตรเลียจะเป็นประโยชน์ทางธุรกิจมากกว่าการตั้งโรงงานแยกก๊าซในติมอร์ฯ ซึ่งขาดความพร้อมด้านสาธารณูปโภคและมีความเสี่ยงด้านปัจจัยความสงบเรียบร้อยทางการเมือง ส่งผลให้การเจรจายังไม่มีผลสรุปที่ชัดเจน อย่างไรก็ดี มีกระแสข่าวว่า บริษัท Woodside อาจยอมผ่อนปรนตามความประสงค์ของรัฐบาลติมอร์ฯ โดยการวางท่อก๊าซไปขึ้นทางตอนใต้ของติมอร์ฯ ล่าสุด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังติมอร์ฯ ได้ว่าจ้างที่ปรึกษากฎหมายเพื่อทำเรื่องฟ้องร้องบริษัท Woodside เกี่ยวกับการค้างชำระภาษีที่ได้จากน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในทะเลติมอร์ฯ

[๙] ปัจจุบัน ติมอร์ฯ มี สอท. ในจีน บราซิล สหภาพยุโรป ออสเตรเลีย สวิตเซอร์แลนด์ คิวบา วาติกัน อินโดนีเซีย (ออท. ดำรงตำแหน่ง ออท. ประจำอาเซียน อีกตำแหน่งหนึ่ง) สาธารณรัฐเกาหลี โปรตุเกส แองโกลา มาเลเซีย (มีเขตอาณาครอบคลุมพม่าและเวียดนาม) ฟิลิปปินส์ โมซัมบิก สิงคโปร์ แอฟริกาใต้ ญี่ปุ่น สหรัฐฯ ไทย (มีเขตอาณาครอบคลุมกัมพูชาและลาว) คณะผู้แทนถาวรประจำสหประชาชาติ ณ       นครนิวยอร์ก และคณะผู้แทนถาวรประจำกลุ่มประเทศผู้ใช้ภาษาโปรตุเกส และสถานกงสุลใหญ่ ที่เมืองซิดนีย์ เดนปาซาร์ และคุปัง

[๑๐] เมื่อวันที่ ๑๕ กรกฎาคม ๒๕๕๑ ติมอร์ฯ และอินโดนีเซียได้ร่วมในพิธีลงนามรับรองผลการสอบสวนของคณะกรรมาธิการข้อเท็จจริงและมิตรภาพ (Commission on Truth and Friendship : CTF) ที่บาหลี ซึ่งเป็นการรายงานการละเมิดสิทธิมนุษยชนในติมอร์ฯ เมื่อปี ๒๕๔๒ ที่กรุงดิลี ทั้งนี้ CTF เป็นสัญลักษณ์ของการยุติความขัดแย้งระหว่างอินโดนีเซียกับติมอร์ฯ  อย่างเป็นทางการและเริ่มยุคใหม่ของความสัมพันธ์ระหว่างกันด้วย และเมื่อวันที่ ๒๖-๒๗ กรกฎาคม ๒๕๕๓ ในการประชุมคณะกรรมาธิการร่วมระหว่างอินโดนีเซียกับติมอร์ฯ ครั้งที่ ๔ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของทั้งสองฝ่ายได้ร่วมกันจัดทำแผนปฏิบัติการเพื่อให้การปฏิบัติงานตามผลการสอบสวนของ CTF ทั้งในระดับภายใน และระดับทวิภาคีมีการดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม

[๑๑] (๑) บันทึกความเข้าใจว่าด้วยการฝึกอบรมทางการทูตและการกระจายอำนาจ (๒) บันทึกความเข้าใจว่าด้วยการพัฒนาสาธารณูปโภคและการฝึกอบรมด้านคมนาคม  (๓) บันทึกความเข้าใจว่าด้วยกิจการทางทะเลและการประมง (๔) บันทึกความเข้าใจว่าด้วยการค้า และ (๕) บันทึกความเข้าใจว่าด้วยการเสริมสร้างประสิทธิภาพด้านอุตสาหกรรมและการท่องเที่ยว

[๑๒] ไทยยืนยันการสนับสนุนการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนของติมอร์ฯ โดยนายกรัฐมนตรีได้ยืนยันในหลักการสนับสนุนการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนของติมอร์ฯ ต่อประธานาธิบดีติมอร์ฯ ในระหว่างการเยือนประเทศไทยเมื่อวันที่ ๑๑-๑๓ มกราคม ๒๕๕๒ และ ๒๘ เมษายน ๒๕๕๓ และในระหว่างการเยือนติมอร์ฯ อย่างเป็นทางการของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ระหว่างวันที่ ๑๔ -๑๕ มกราคม ๒๕๕๔ ไทยได้ยืนยันการสนับสนุนการเข้าเป็นสมาชิกอาเซียนของติมอร์ฯ เมื่อวันที่ ๒๗ เมษายน ๒๕๕๔

 

 

รายการ มูลค่า : ล้านเหรียญสหรัฐฯ อัตราขยายตัว (%)
2556 2557 2558 2558(ม.ค.-ธ.ค.) 2559(ม.ค.-ธ.ค.) 2556 2557 2558 2558(ม.ค.-ธ.ค.) 2559(ม.ค.-ธ.ค.)
ไทย - โลก                      
มูลค่าการค้า 478,914.69 455,210.59 416,962.57 416,962.57 409,585.57 0.15 -4.95 -8.40 -8.40 -1.77
การส่งออก 228,498.54 227,461.99 214,309.58 214,309.58 215,387.54 -0.26 -0.45 -5.78 -5.78 0.50
การนำเข้า 250,416.15 227,748.59 202,652.99 202,652.99 194,198.03 0.52 -9.05 -11.02 -11.02 -4.17
ดุลการค้า -21,917.61 -286.60 11,656.59 11,656.59 21,189.51            
ไทย - TIMOR-LESTE                      
มูลค่าการค้า 186.17 40.71 35.68 35.68 46.11   -78.13 -12.36 -12.36 29.23
การส่งออก 4.83 40.71 16.47 16.47 8.40   742.42 -59.54 -59.54 -48.97
การนำเข้า 181.34 0.00 19.21 19.21 37.70   -100.00 ######## 3,841,780.00 96.28
ดุลการค้า -176.51 40.71 -2.74 -2.74 -29.30            

 

ที่มา : ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ โดยความร่วมมือจากกรมศุลกากร

 

 

อันดับที่ ชื่อสินค้า มูลค่า : ล้านเหรียญ อัตราขยายตัว (%)
2556 2557 2558 2558
 (ม.ค.-ธ.ค.)
2559
 (ม.ค.-ธ.ค.)
2556 2557 2558 2558
 (ม.ค.-ธ.ค.)
2559
 (ม.ค.-ธ.ค.)
   
1 น้ำตาลทราย 4.0 39.1 14.2 14.2 3.3 - 867.21 -63.69 -63.69 -76.76
2 รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ 0.4 0.9 1.2 1.2 3.1 - 136.95 35.97 35.97 147.59
3 ข้าว - - 0.0 0.0 1.3 - - - - 6,017.39
4 ไอศกรีม 0.0 0.1 0.0 0.0 0.1 - 298.75 -72.52 -72.52 434.98
5 เหล็ก เหล็กกล้าและผลิตภัณฑ์ 0.0 - 0.1 0.1 0.1 - -100.00 - - -5.29
6 น้ำมันสำเร็จรูป 0.2 0.3 0.2 0.2 0.1 - 41.22 -27.98 -27.98 -58.45
7 อาหารทะเลกระป๋องและแปรรูป 0.1 - 0.1 0.1 0.1 - - - - -15.48
8 ข้าวโพด - - - - 0.1 - - - - -
9 ผลิตภัณฑ์ยาง 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 - -78.33 -50.00 -50.00 4,353.85
10 ยานพาหนะอื่น ๆ และส่วนประกอบ - - 0.4 0.4 0.0 - - - - -90.02
รวม 10 รายการ 4.8 40.4 16.3 16.3 8.3 0.00 746.82 -59.60 -59.60 -49.26
อื่นๆ 0.1 0.3 0.2 0.2 0.1 0.00 421.25 -52.68 -52.68 -19.84
รวมทั้งสิ้น 4.8 40.7 16.5 16.5 8.4 - 742.42 -59.54 -59.54 -48.97

 

 

ที่มา : ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ โดยความร่วมมือจากกรมศุลกากร

 

 

 

อันดับที่ ชื่อสินค้า มูลค่า : ล้านเหรียญ อัตราขยายตัว (%)
2556 2557 2558 2558
 (ม.ค.-ธ.ค.)
2559
 (ม.ค.-ธ.ค.)
2556 2557 2558 2558
 (ม.ค.-ธ.ค.)
2559
 (ม.ค.-ธ.ค.)
   
1 น้ำมันดิบ 181.3 - 19.2 19.2 37.7 - - - - 96.47
2 สิ่งพิมพ์ - - - - 0.0 - - - - -
3 เครื่องจักรกลและส่วนประกอบ - - - - 0.0 - - - - -
4 เครื่องจักรไฟฟ้าและส่วนประกอบ - 0.0 - - 0.0 - - - - -
5 เครื่องบิน เครื่องร่อน อุปกรณ์การบินและ - - - - 0.0 - - - - -
6 เครื่องใช้เบ็ดเตล็ด - - 0.0 0.0 0.0 - - - - -50.00
7 ส่วนประกอบและอุปกรณ์ยานยนต์ - - - - 0.0 - - - - -
8 เคมีภัณฑ์ - - - - 0.0 - - - - -
9 สื่อบันทึกข้อมูล  ภาพ  เสียง - - - - 0.0 - - - - -
10 ผลิตภัณฑ์สิ่งทออื่น ๆ - - 0.0 0.0 0.0 - - - - -95.12
รวม 10 รายการ 181.3 0.0 19.2 19.2 37.7 0.00 -100.00 ####### 6,396,966.67 96.46
อื่นๆ 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.00 0.00 ####### 9,000.00 -97.25
รวมทั้งสิ้น 181.3 0.0 19.2 19.2 37.7 - -100.00 ####### 3,841,780.00 96.28

 

ที่มา : ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ โดยความร่วมมือจากกรมศุลกากร

 

 

เอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเตประจำประเทศไทย
H.E. Mr. Joao Freitas de Camara

ที่ตั้งสถานเอกอัครราชทูต

1550 Thanapoom Tower, 7th Floor,
New Petchburi Road, Makassan-Ratthewi.,
Bangkok 10400

Tel: 0-2654-7501, 0-2654-7502, 0-2654-7504

E-mail: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.">

 

 

JoomSpirit